SAMOLOT

Eurofighter Typhoon jest najpotężniejszym i najbardziej niezawodnym wielozadaniowym samolotem bojowym w świecie.
Eurofighter Typhoon zapewnia niezrównany poziom elastyczności i skuteczności. Tylko Eurofighter Typhoon ma zdolność do przenoszenia odpowiedniego uzbrojenia (jednocześnie może przenosić do 6 bomb, 6 pocisków, działko i zasobnik celowniczy) i wystarczającą moc obliczeniową do jednoczesnego aktualizowania danych dla odpalonego pocisku i bomb zrzuconych na cel. Rzeczywiście jest to wielozadaniowy samolot bojowy.

Projekt samolotu umożliwia jego modernizację i wydłużanie trwałości w celu eksploatowania przez dekady. Łącząc sprawdzony płatowiec o doskonałych osiągach z najnowocześniejszymi czujnikami, systemami kierowania i uzbrojeniem, zapewnia optymalne zdolności bojowe – zarówno poza zasięgiem wzroku, jak i w walce manewrowej.

Systemy uzbrojenia, technologie nawigacyjne i infrastruktura dowódcza zostały skonstruowane tak, aby można było je modernizować, stale ulepszając wszystkie osiągi i zdolności samolotu.

PŁATOWIEC

Samolot jest zbudowany z nowoczesnych materiałów kompozytowych, aby zapewnić małą skuteczną powierzchnię rozproszenia fal radiolokacyjnych i dużą wytrzymałość płatowca. Tyko 15% powierzchni samolotu to metal, co umożliwia operowanie przy obniżonej wykrywalności (stealth) i ochronę przed radarami systemów obrony powietrznej. Od początku projektu uwzględniono uwagi pilotów, co pozwoliło na opracowanie celowo niestatecznego samolotu, który wciąż może skutecznie latać. Ma on zarówno doskonałą manewrowość przy prędkości okołodźwiękowej, a także jest zdolny do lotu z prędkością ponaddźwiękową, dzięki czemu może wykonywać najszerszą gamę scenariuszy bojowych.

Charakterystyki samolotu

Ma 2.0


Prędkość maksymalna

90 kN


Ciąg każdego z 2 silników Eurojet EJ200

15,96 m


Długość

> 16 764 m


Maksymalna wysokość lotu

10,95 m


Rozpiętość

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE

Wytrzymałe i lekkie materiały kompozytowe były kluczowe w konstrukcji Eurofightera Typhoona, aby zapewnić mu celową niestateczność. Zastosowanie ich oznacza, że masa płatowca jest o 20% mniejsza w porównaniu z klasycznymi konstrukcjami, dzięki czemu ma on większy zasięg i lepsze osiągi, a także mniejszą skuteczną powierzchnię rozproszenia fal radiolokacyjnych.

materiałY konstrukcyjnE

70%


Kompozyty zbrojone włóknem węglowym

15%


Metale

12%


Kompozyty zbrojone włóknem szklanym

3%


Inne materiały

PRODUKCJA

Innowacyjne techniki wytwarzania opracowane dla Eurofightera Typhoona przyczyniły się do stworzenia całkowicie nowego przemysłu, najskuteczniej wykorzystującego nowoczesne materiały kompozytowe. Mają one większą wytrzymałość na rozciąganie i lepsze charakterystyki aerodynamiczne, przy mniejszej masie i większej niezawodności niż tradycyjne materiały.
Struktura usterzenia wysokości Eurofightera Typhoona

SILNIK EUROJET

Silnik Eurojet EJ200

Opracowanie przełomowych technologii silnikowych dla Eurofightera Typhoona było kluczowym zagadnieniem od samego początku projektu. Cztery globalne firmy wspólnie opracowały silnik EJ200, o doskonałych osiągach. Typhoon napędzany jest 2 silnikami tego typu. Każdy z nich rozwija ciąg 90 kN, ma małą masę i gabaryty, a także wysoką żarowytrzymałość.

EJ200 jest silnikiem dwuwałowym, z pojedynczymi turbinami, które napędzają trójstopniowy wentylator i pięciostopniową sprężarkę wysokiego ciśnienia, z pierścieniową komorą spalania i dopalaczem. Umożliwia on Eurofighterowi Typhoonowi wykonywanie lotów z prędkością ponaddźwiękową bez użycia dopalania przez długi czas. Silnik może być eksploatowany przez 1000 godzin lotu bez konieczności wykonania nieplanowej obsługi, dzięki zastosowaniu inteligentnego zintegrowanego systemu diagnostycznego, zapewniającego światowej klasy niezawodność, łatwość obsługi technicznej i niski koszt eksploatacji.

CZY WIESZ, ŻE?

Po symulacji 1400 godzin lotu silnik Eurojet miał takie same charakterystyki, jak silnik nowo wyprodukowany.

CZUJNIKI

Przetwarzanie danych z czujników jest kluczowe dla skuteczności działania pokładowego układu termolokacyjnego Eurofightera Typhoona.
Eurofighter Typhoon znajduje się w czołówce, jeżeli chodzi o technologię przetwarzania  danych, a jego czujniki są wciąż modernizowane, aby zapewniać coraz lepsze zdolności wykrywania i podejmowania decyzji. Scalenie danych z kluczowych czujników daje pilotowi zdolność autonomicznej i szybkiej oceny całkowitej sytuacji taktycznej i skutecznego przeciwdziałania zidentyfikowanym zagrożeniom. 

Czujnik umożliwiający termolokacyjne przeszukiwanie przestrzeni i śledzenie celów (IRST)

Czujnik PIRATE umożliwia pasywne (bez konieczności użycia pokładowego radaru)  przeszukiwanie przestrzeni i śledzenie celów powietrznych w trybie IRST oraz działanie w trybie FLIR (obserwacji przedniej półsfery) podczas uderzeń na cele powierzchniowe.

RADIOLOKATOR

Radar Captor-M z anteną poruszaną mechanicznie jest najlepszym urządzeniem w swojej klasie, oferującym szeroką gamę trybów działania w celu spełnienia wymagań operacyjnych użytkownika, a także mającym bardzo konkurencyjne pokrycie przestrzeni.

Radiolokator CAPTOR-E z anteną fazowaną jest podstawowym przyszłym czujnikiem Eurofightera Typhoona i może pracować we wszystkich trybach podczas zwalczania celów powietrznych i powierzchniowych. Pojemny płatowiec Eurofightera Typhoona umożliwia zamontowanie zoptymalizowanej, mogącej zmieniać położenie anteny radaru Captor-E, której pokrycie przestrzeni jest około 50 procent większe w porównaniu z tradycyjnymi antenami stałymi.

Pokrycie szerokiego wycinka przestrzeni daje znaczące korzyści zarówno podczas zwalczania celów powietrznych, jak i powierzchniowych, a większa moc i apertura zapewniają, że pilot ma znacznie większe boczne pole widzenia w porównaniu z tradycyjnymi antenami stałymi.

TRYBY ZWALCZANIA CELÓW POWIETRZNYCH

  • Tryby przeszukiwania przestrzeni – pomiar odległości podczas przeszukiwania (RW), poszukiwanie celu w prędkości (VS) i śledzenie wielu celów podczas przeszukiwania (TWS)
  • Tryby uchwycenia, które są przeznaczone do śledzenia celów w dużej lub małej odległości, używane do identyfikacji wzrokowej lub strzelania z działka pokładowego
  • Tryby walki powietrznej umożliwiają wybór skierowania wiązki na cel, przeszukiwania pionowego pola widzenia wskaźnika przeziernego lub lokalizacji celu wskazanego przez inny radar

TRYBY ZWALCZANIA CELÓW powierzchniowych

  • Tryby przeszukiwania – tworzenie mapy terenu, mapa w dużej rozdzielczości, wykrywanie ruchomych celów naziemnych, wykrywanie i śledzenie celów nawodnych oraz śledzenie podczas przeszukiwania
  • Tryby śledzenia – śledzenie celów stałych i śledzenie celów ruchomych
  • Pomiar odległości do celu powierzchniowego

KABINA ZAŁOGI

Podczas procesu projektowania Eurofightera Typhoona najważniejsze było przystosowanie go do użytkowania przez jednego pilota. Oznacza to, że przyłożono najwyższą uwagę do interfejsów sterowania i informacji za pomocą unikatowej awioniki glass cockpit, począwszy od wskaźnika przeziernego, przez wskaźniki w kabinie, orientacji przestrzennej aż do doskonałej widoczności. Analizowano sytuacje dużego wysiłku pilota, aby ustalić priorytety informacyjne i zadania, które należy zautomatyzować.

Nowoczesny projekt i układ wyposażenia w kabinie załogi opracowano na podstawie serii wyczerpujących prób formalnych w zakładach zajmujących się budową prototypów, wykonanych przez pilotów z sił powietrznych latających Eurofighterami Typhoonami. Eksploatowanie i modernizacja nowoczesnej technologii cyfrowej nie tylko polepsza zdolności operacyjne i przeżywalność, ale także upraszcza obsługę techniczną samolotu.

W celu znacznego zmniejszenia wysiłku pilota w Eurofighterze Typhoonie wdrożono inne funkcje sterowania, takie jak komendy głosowe (DVI), czy sterownice HOTAS (ręce na drążku sterowniczym i przepustnicy). Umożliwiają one działanie jednemu pilotowi nawet podczas najbardziej wymagających zadań zwalczania celów powietrznych, uderzeń na cele powierzchniowe, czy lotów, w trakcie których następuje zmiana misji.

Wnętrze kabiny załogi Eurofightera Typhoona.

WSKAŹNIK PRZEZIERNY (HUD)

Pilot w hełmie z wyświetlaczem symbologii (HMSS)
Zamontowany w kabinie Eurofightera Typhoona szerokokątny wskaźnik przezierny (HUD) zapewnia pilotowi w sposób kompaktowy ciągłą, dokładną i wysoce zintegrowaną podpowiedź, z niewielkim opóźnieniem, bez konieczności przenoszenia wzroku na przyrządy. HUD ma doskonałe parametry i może być używany razem z goglami noktowizyjnymi i chroniącymi przed oślepieniem laserem.

WSKAŹNIKI W KABINIE PONIŻEJ POZIOMU OCZU PILOTA (HMDD)

Trzy kolorowe wielofunkcyjne wskaźniki, umieszczone w kabinie poniżej poziomu oczu pilota, są używane do zobrazowania kompletnej sytuacji taktycznej, pokazując sytuację podczas ataku, możliwości ataku, mapy i procedury ruchu lotniczego, a także stan instalacji i listy kontrolne czynności.

HEŁM Z WYŚWIETLACZEM SYMBOLOGII (HMSS)

Pilot Eurofightera Typhoona używa, oprócz sześciu innych wskaźników, unikatowego hełmu z wyświetlaczem symbologii (HMSS). HMSS pokazuje na wyświetlaczu  parametry lotu i celownik, razem z danymi dotyczącymi uzbrojenia. Jest on całkowicie kompatybilny z oświetleniem przystosowanym do lotów w goglach noktowizyjnych i obrazami przekazywanymi przez FLIR. Dlatego też daje pilotowi znaczną przewagę nad przeciwnikiem.

Hełm składa się ze skorupy, wyściółki, osłony optycznej / wskaźnika, maski tlenowej, kamery noktowizyjnej i systemu śledzenia położenia głowy pilota.

CZUJNIKI NAWIGACJI

Najnowsze technologie umożliwiają wykonywanie automatycznych i niewidzialnych dla radarów lotów na wysokości poniżej 100 stóp (30 metrów). Zestaw urządzeń nawigacyjnych Eurofightera Typhoona zawiera także odbiornik globalnego sytemu pozycjonowania (GPS) z całkowicie cyfrowym interfejsem, zdolny do śledzenia poszczególnych satelitów i zwiększoną odpornością na zakłócanie. Zestaw obejmuje też układ nawigacji bezwładnościowej z GPS, jak i zapewnia wskazania dotyczące toru lotu (boczne i pionowe), co umożliwia bezpieczne wykonywanie manewrów i przestrzenną świadomość sytuacyjną.

UKŁAD STEROWANIA LOTEM

Układ sterowania lotem jest całkowicie automatyczny, poczwórny, cyfrowy i  umożliwia bezproblemowe pilotowanie samolotu i wykonywanie manewrów w każdej sytuacji. Jego użytkowanie jest intuicyjne i zostało zaprojektowane tak, aby umożliwić pilotowi skoncentrowanie się na zadaniach taktycznych i wykonywanie lotu bez przenoszenia wzroku na wskaźniki w kabinie, oraz użycie sterownic HOTAS. W układzie wdrożono też zdolność automatycznego przywrócenia położenia przestrzennego, zapewniającą maksymalne bezpieczeństwo użytkowania.
Sterownice HOTAS (ręce na drążku sterowniczym i przepustnicy)
Wielofunkcyjny system wymiany informacji (MIDS)

WIELOFUNKCYJNY SYSTEM WYMIANY INFORMACJI (MIDS)

Wysokoprzepustowy cyfrowy system wymiany informacji MIDS umożliwia bezpieczną wymianę danych w czasie rzeczywistym pomiędzy różnymi typami odbiorców, w tym wszystkich komponentów lotnictwa taktycznego oraz, gdy ma to zastosowanie, wojsk lądowych i marynarki wojennej.

PODUKŁAD SAMOOBRONY (DASS)

Zestaw DASS składa się z zasobników z urządzeniami wsparcia walki radioelektronicznej / przeciwdziałania radioelektronicznego (ESM/ECM) na końcach skrzydeł, urządzeń ostrzegających o odpalonych pociskach kierowanych, wyrzutników flar i dipoli oraz, opcjonalnie, urządzeń ostrzegających o opromieniowaniu laserem.

Modernizacja (zwiększanie) mocy obliczeniowej będzie stale wspomagać obronę przed przyszłymi zagrożeniami, polepszając przeżywalność Eurofightera Typhoona i znacznie zwiększając skuteczność całej misji.

Podukład samoobrony (DASS)

UZBROJENIE

Możliwe konfiguracje uzbrojenia

Oprócz kierowanych pocisków rakietowych bliskiego zasięgu (SRAAM) i działka Mauser kal. 27 mm, Eurofighter przenosi także najnowocześniejsze kierowane pociski rakietowe powietrze-powietrze, do zwalczania celów poza zasięgiem wzroku. Wkrótce nowoczesne pociski dalekiego zasięgu Meteor zapewnią największą strefę pewnego zniszczenia ze wszystkich pocisków powietrze-powietrze. Polepszy to zdolności zwalczania celów spoza zasięgu obrony powietrznej przeciwnika i zwiększy prawdopodobieństwo przechwycenia, zapewniając przewagę powietrzną i przeżywalność pilota. Pociski są naprowadzane aktywnie, radiolokacyjnie, a aktualizacja położenia celu jest podawana przez łącze informacyjne.

Zasobnik z laserowym wskaźnikiem celów umożliwia precyzyjną lokalizację celów i naprowadzanie uzbrojenia powietrze-powierzchnia.

Eurofighter Typhoon może też przenosić bomby Paveway IV, dające mu najwyższą skuteczność operacyjną. Sprawdzony w boju podwójny układ kierowania, połączony ze zdolnością do programowania wysokości eksplozji i penetracji, pozwala na podjęcie decyzji o wyborze celu aż do chwili zrzutu bomby.

Eurofighter Typhoon będzie stale przystosowywany do przenoszenia nowych typów broni inteligentnych, zgodnie z wymaganiami obecnych i przyszłych nabywców.

Storm Shadow, Taurus, Small Diameter Bomb, Brimstone, czy pociski przeciwokrętowe, to tylko niektóre z typów uzbrojenia, w jakie zostanie wyposażony Eurofighter Typhoon.

Zrzut bomby kierowanej laserowo
Eurofighter Typhoon może pozostawać w strefie dyżurowania przed dłuższy czas i oferuje elastyczne możliwości dopasowywania podwieszeń do wykonywanych zadań. Przenosi takie pociski jak: METEOR, AMRAAM, ASRAAM czy IRIS-T.
Eurofighter Typhoon może przenosić szeroką gamę uzbrojenia powietrze-powierzchnia, w tym nowy konwencjonalny pocisk manewrujący Storm Shadow, przeciwpancerny pocisk kierowany Brimstone i uzbrojenie precyzyjne, które zostanie opracowane w przyszłości.

SYSTEMY PODTRZYMYWANIA ŻYCIA

Unikatowe systemy podtrzymywania życia i zestaw wyposażenia załogi Eurofightera Typhoona obejmują kompletny ubiór przeciwprzeciążeniowy, składający się ze spodni i  kamizelki, napełnionych płynem. Zapewniają one także ochronę przed skutkami działania broni nuklearnej, biologicznej i chemicznej.

Hełm ma najnowocześniejszy wyświetlacz symbologii (HMSS) i osłonę optyczną. W celu zapewnienia komfortu pilota i optymalnych zdolności operacyjnych, działanie ubioru przeciwprzeciążeniowego i instalacji tlenowej  Eurofighter Typhoona jest sterowane przez komputer.

Pilot w ubiorze przeciwprzeciążeniowym przed lotem

FOTEL WYRZUCANY

Fotel wyrzucany Mk 16A zamontowany w Eurofighterze Typhoonie jest 30% lżejszy niż inne analogiczne fotele. Uzyskano to dzięki zintegrowaniu mechanizmu odpalającego ze strukturą fotela. Wąski zagłówek zapewnia pilotowi Eurofightera Typhoona doskonałą widoczność do tyłu.

Fotel zawiera pokładową wytwornicę tlenu (OBOGS) i urządzenia łączności. Uproszczona uprząż pozwala na samodzielne przypięcie się, a zastosowanie pasywnych chwytników nóg eliminuje konieczność stosowania dodatkowych pasów. Zamontowano także elektroniczny sekwenser drugiej generacji. Fotel skonstruowano tak, aby zapewnić jego niezawodność i łatwość obsługi technicznej oraz zapewnić pilotowi dostęp do wszystkich elementów w kabinie.

DOSTĘP DO KABINY ZAŁOGI

Zwykle dostęp do kabiny załogi możliwy jest za pomocą integralnej teleskopowej drabinki lub drabinki przenośnej. Integralna drabinka jest schowana w kadłubie, po lewej stronie, pod kabiną załogi.
Pilot wsiadający do kabiny Eurofightera Typhoona
Układ paliwowy – Przedni zbiornik transferowy
Układ paliwowy – Przedni zespół zbiorników
Układ paliwowy – Tylny zespół zbiorników
Układ paliwowy – Prawy / lewy przedni zbiornik skrzydłowy
Układ paliwowy – Prawy / lewy tylny zbiornik skrzydłowy
Układ paliwowy – Zbiornik podkadłubowy
Układ paliwowy – Zbiorniki podskrzydłowe

INSTALACJA PALIWOWA

Samolot ma instalację paliwową składającą się z przewodów łączących zbiorniki w kadłubie i skrzydłach. Jest to prosta metoda połączenia zbiorników paliwa, mających regulatory wydatku paliwa, pozwalające na zachowanie położenia środka ciężkości oraz zawory bezpieczeństwa, w celu utrzymania odpowiedniego ciśnienia powietrza i paliwa. Sterowana komputerowo inteligentna instalacja paliwowa zapewnia daleki zasięg, elastyczność i bezpieczeństwo operowania.